Als je aan cultureel Apeldoorn denkt, schiet Paleis het Loo je misschien als eerste te binnen. Op zo’n 15 minuten lopen vanaf het station is echter nog een bijzonder museum te vinden: het CODA museum. 
Het huidige CODA is voortgekomen uit de collectie van het voormalige Van Reekum Museum en het Historisch Museum Apeldoorn. Het museum biedt de bezoeker iets bijzonders. Het staat namelijk bekend om zijn papier- en karton kunst en sieraden collectie. Het CODA toont daarmee kunst die veelal buiten het kunst(historisch)canon vallen en treedt daarmee buiten de gebaande paden.  
Het CODA heeft aan het tentoonstellen van hun collectie een andere draai gegeven. In plaats van het te tonen van hun ‘vaste collectie’, hebben ze een deel van hun collectie verwerkt in de tentoonstelling ‘Van heide en verre – flora en fauna door de ogen van een kunstenaar’. 
In het museum loop je zo van de ene naar de andere tentoonstelling, ze bevinden zich in dezelfde zaal. Als je door ‘Van heide en verre’ loopt bots je zo tegen de tentoonstelling ‘Fervente Verzamelaars’ aan. Bij elke tentoonstelling zijn leuke en interessante zaalteksten te vinden. Wil je nog meer weten over de betreffende tentoonstelling, dan kan je ook een hand-out pakken. Met deze hand-out vertelt het CODA meer over de tentoonstelling, maar je kunt ook zonder de hand-out door de tentoonstellingen lopen en je eigen fantasie op zijn beloop laten. 

Van heide en verre – flora en fauna door de ogen van een kunstenaar 
20-09-2020 t/m 28-02-2021

De hoge bomen op de Veluwe zijn zowel betoverd als bedreigend. Soms hoor je een hert burlen, een soort lokroep van herten in de bronstijd. Dan fluit een vogeltje en kraken de oude takken door de wind. Het is niet gek dat de Veluwe een bron van inspiratie voor sagen en mythen was, zoals de Apeldoornse Gust van der Wal Perné laat zien in zijn werk. Hij liet zich inspireren door het sprookjesachtige van het Veluwse bos en vangt dit in een groot olieverfschilderij, waarin de duisternis van het bos en de lichtstralen bijeenkomen. 
De tentoonstelling  laat zien dat het bos en diens fauna, mythen en sagen voor veel kunstenaars al eeuwen, nationaal en internationaal een bron van inspiratie is door de rijkheid en veelzijdigheid van de natuur. Interessant is dat de kunstenaars veel verschillende materialen en technieken gebruiken om hun blik op de natuur vast te leggen. Voorbeelden zijn fotografie, karton, en natuurlijke materialen zoals edelstenen en botten. De Britse Meryl Donoghue maakt digitale bewerkte schilderijen (cyanotypen) die het magische van de natuur laten zien. Door haar inspiratie uit onder andere de natuur, folklore en sprookjes, laten haar werken je griezelen en verwonderen tegelijkertijd. 
Verwonderen kan de bezoeker zich ook over de sieraden in de tentoonstelling die deel uitmaken van de vaste collectie van het CODA. Kettingen van dun papier of natuurlijke materialen doen je afvragen hoe lang een kunstenaar als Ingeborg Vandamme met de ketting ‘Berenklauw’ bezig is geweest. Ook de kettingen laten je soms gruwelen. Zou jij een ketting van botten willen dragen? 
De vaardigheid waarmee kunstenaars omgaan met het materiaal dat uit het bos komt, papier, is ook bewonderenswaardig. De papierknip- en snijkunst van de Zwitserse Gabriella Studer laten zien hoe onterecht het is dat deze kunstvorm zo weinig aandacht krijgt. Met soms zelfs een scalpel snijdt Studer met enorme precisie de omtrekken van bomen uit papier. Het precisiewerk verschilt van de kartonnen en papieren beelden van Couzijn van Leeuwen, terwijl beide kunstenaars met papiersoorten werken. De beelden van Van Leeuwen betoveren op een andere manier, zijn dieren zijn onvoorstelbaar knap gemaakt. Helaas misten wij de in de zaaltekst aangekondigde apen, een persoonlijke favoriet van ons!
De tentoonstelling zet je aan het denken. Flora en fauna komen steeds meer onder druk te staan door ontbossing en de aanleg van snelwegen. Het zou jammer zijn als wij later alleen nog maar deze kunst hebben als overblijfsel van het ‘echte’ bos, hoe mooi die kunst ook is.

Fervente Verzamelaars
20-09-2020 – 28-02-2021

Enkele synoniemen voor ‘fervent’ zijn: bezield, enthousiast, vurig en hartstochtelijk. Als je door deze tentoonstelling over verzamelen loopt, snap je waarom het woord ‘fervent’ gebruikt wordt. Niet alleen musea verzamelen objecten, ook ‘gewone’ mensen verzamelen  ‘spullen’. En wat voor spullen? De tentoonstelling ‘Fervente Verzamelaars’ laat zien dat vooral speelgoed veel wordt verzameld. Of het nu gaat om Barbies, MCDonald’s speeltjes, Disney of spelcomputers, iedere verzamelaar uit de tentoonstelling is even gepassioneerd over zijn of haar collectie. 
Verzamelen is niet alleen iets voor een bepaalde leeftijdscategorie. De deelnemers van de tentoonstelling zijn soms jongens van twintig en soms oudere vrouwen van in de zestig die dus vaak al tientallen jaren verzamelen. Een ding hebben de meeste verzamelaars wel gemeen: ‘Een verzameling is eigenlijk nooit af’.
De tentoonstelling haalt de ‘gewone’ verzamelaar het museum binnen en laat zien wat mensen beweegt. Want zoals de directeur van het CODA Carin Reinders zegt: ‘Museaal verzamelen gaat met name over het vertellen van verhalen.’ Bij elke verzameling hangt dan ook een foto van de verzamelaar met een persoonlijke quote die een inkijkje geeft in zijn of haar verhaal  en de ontwikkeling van diens verzameling. Daarnaast kun je als bezoeker door middel van het scannen van een QR-code meer te weten komen over de verhalen achter de verzamelingen. Bijvoorbeeld waarom iemand een Furby Bejaardentehuis is begonnen of waarom Roelof Emck zich vooral focust op foutjes bij het verzamelen van smurfen. Wil je tot slot nog meer weten over het persoonlijke verhaal achter de verzameling, dan is de uitgebreide hand-out aan te raden. Hiervoor raden wij je wel aan even op een bankje te gaan zitten. 
De verzameldrift laat je als bezoeker glimlachen en verwonderen tegelijkertijd, want waarom zou je zoveel moeite doen voor een pop of speelgoed. Maar zoals een van de verzamelaars zo mooi stelt: ‘Je hebt het in je om te verzamelen of juist niet.’

Aanbeveling(en) 

Het CODA verbreed je blik op kunst en is daarmee een echte aanrader in het hartje van Apeldoorn. Na een bezoek aan dit museum kun je niet meer zeggen dat kunst enkel verf op doek of een sculptuur is. De collectie van het museum laat je zien dat er verschillende materialen en andere vormen zijn van kunst, zoals papier, karton en sieraden.
Duik na een bezoek aan het museum nog even de nabijgelegen bossen in, want de kunst van de natuur is zelfs in het CODA niet te evenaren.*

* Bijvoorbeeld bij Radio Kootwijk of pak een witte fiets in het Nationale Park ‘de Hoge Veluwe’.


Locatie: Apeldoorn.

Bereikbaarheid: auto, (NS-)fiets en trein.

Enkel kaartje: €10,-.

Museumjaarkaart geldig: ja. 

Rembrandtkaart geldig: nee. 

ICOM kaart geldig: ja.

MuseumVriendenpas: ja. 

CJP-pas of studentenkaart: €5,-.